Финална конференција на европскиот проект CUPID

Од 2019 година, кога започна воведувањето на инклузијата во основните училишта, учев и сѐ уште учам од најдобрите. Иако сѐ уште ни недостигаат многу работи, желбата и посветеноста да им пружам поддршка на сите деца со посебни образовни потреби кои доаѓаа во нашето училиште секогаш беа мој приоритет.

За жал, интересот и поддршката од институциите и од поединците не се на потребното ниво, иако многу ресурси ни се достапни, па дури имаме и повеќе можности отколку што понекогаш ги користиме.

Посебна благодарност заслужува Владимир Трајковски, кој обезбеди бројни бесплатни вебинари. Тие беа вистински ветер во грб за сите што сакаа да научат нешто ново, да ги прошират своите знаења и да слушнат практични совети за различните ситуации со кои секојдневно се среќаваме во работата со децата.

Неговата несебична поддршка и споделување на знаењето претставуваат значаен придонес во унапредувањето на инклузивното образование и во јакнењето на компетенциите на наставниците и стручните соработници.

Денес имав можност да го следам првиот ден од завршната конференција на CUPID. Презентациите, искуствата и дискусиите уште еднаш потврдија колку е важно континуираното учење, меѓусебната соработка и размената на добри практики за создавање поквалитетна и подостапна образовна средина за секое дете. Со нетрпение ги очекувам и следните сесии и новите сознанија што ќе произлезат од оваа конференција.

Преглед на активностите и заклучоците од првиот работен ден

По три и пол години интензивна работа и посветеност, успешно започна финалната конференција на европскиот проект CUPID (COST Акција CA21123). Оваа значајна меѓународна иницијатива е примарно фокусирана на разбирањето, превенцијата, раното откривање и грижата за рак кај лицата со интелектуална попреченост низ Европа.

Првиот ден од конференцијата помина во знакот на три клучни сесии кои ја заокружија транзицијата од теоретските и системските предизвици, преку конкретните истражувачки резултати, па сè до идните стратегиски чекори.

1. Утринско отворање: Поставување на проблемот и фундаменталните принципи

Конференцијата беше отворена со силно нагласување на суровата реалност со која се соочуваат лицата со интелектуална попреченост во контекст на онколошкото здравје. Говорниците јасно дефинираа дека оваа ранлива категорија граѓани:

-     -  Има значително полоши здравствени исходи;

-      - Далеку поретко учествува во редовните скрининг-програми за рак;

-      - Најчесто добива дијагноза во доцна (напредна) фаза на болеста;

-      - Се соочува со сериозни системски и комуникациски бариери во здравството.

Како одговор на овие предизвици, беше промовиран основниот принцип „Ништо за нас без нас“, кој налага задолжително вклучување на самите лица со интелектуална попреченост во носењето одлуки, политики и истражувања.

Во овој дел беше презентиран и меѓународниот концепт ICF (Меѓународна класификација на функционирање, попреченост и здравје), кој дефинира дека здравјето не е само отсуство на болест, туку комплексен систем што зависи од физичката активност, здравиот начин на живот, семејната поддршка, но пред сè – од пристапните информации и еднаквиот третман во заедницата.

2. Попладневна сесија: Научни достигнувања и анализа на европските политики (Работна група 2)

Попладневниот дел од програмата беше посветен на конкретните резултати од Работната група 2 (WG2), која во изминатиот четиригодишен период изгради моќна европска мрежа на истражувачи, лекари и граѓански организации. нивниот фокус беше ставен на евалуација на националните здравствени системи низ Европа.

Анализа на политиките: Групата разви посебен протокол за скенирање на националните стратегии. Заклучокот е алармантен - идентификуван е многу мал број стратешки документи кои конкретно ги третираат овие лица (и тоа главно во само неколку напредни европски земји), што укажува на сериозни празнини во легислативата.

Иновативни истражувања: Беше претставен т.н. Експеримент за дискретен избор (Discrete Choice Experiment), со кој точно се мапира кои прилагодувања во амбулантите и болниците се најважни за овие пациенти да можат без страв и пречки да направат скрининг.

Главен заклучок на сесијата: Најголемото достигнување на оваа работна група е самата експертска мрежа. Таа успеа заедничката загриженост за здравствената нееднаквост да ја преточи во силна европска соработка која ќе продолжи да функционира и по официјалното завршување на проектот.

 

3. Завршен дел: Резиме, македонски придонес и вмрежување

Првиот ден беше официјално заокружен со сумирање на досегашните постигнувања и логистички насоки за следниот ден. Во овој завршен сегмент се истакнаа следниве клучни точки:

Истакнатиот придонес на проф. д-р Владимир Трајковски: Како потпретседател на оваа престижна COST акција (Action Vice Chair) и претставник од Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, професорот Трајковски имаше клучна улога во менаџирањето на целиот проект. Тој успешно ги усогласи европските истражувачки цели, ставајќи силен акцент на вклучувањето на македонските и регионалните експерти во европските текови.

Размена на идеи: Покрај елоквентните говори на лидерите на работните групи, беа презентирани и низа брзи, петминутни стручни излагања. Сите овие трудови наскоро ќе бидат објавени во официјалната „Книга на апстракти“ (Book of Abstracts) на веб-страницата на CUPID.

Организација и социјален настан: Организацискиот тим (предводен од Сиан О'Карол, Стивен и Кин) изрази огромна благодарност до сите учесници.

Генерален заклучок на денот: Првиот ден од конференцијата CUPID докажа дека проектот веќе не е само теоретска идеја, туку цврста реалност и огромен чекор напред кон градење поинклузивни здравствени системи во Европа, каде што лицата со интелектуална попреченост конечно ќе го добијат заслуженото место во превентивните здравствени стратегии.