“Кога паркингот станува пречка за човекови права”
Лекција за медиумска писменост:
“Кога
паркингот станува пречка за човекови права”
Цел на
лекцијата:
Да се развие критичко размислување кај учениците/граѓаните.
Да се разбере улогата на медиумите во заштита на човекови
права.
Да се научи како да се препознае неправда и како да се
известува одговорно и етички.
Вовед:
Вистинита приказна
Во едно јавно претпријатие, секојдневно се случува нешто
што за некои изгледа “обично”, но за едно лице - работник со телесна
попреченост - тоа претставува пораз и попречување на основните права.
Директорот на претпријатието често паркира во преминот наменет
за возила на итна медицинска помош и пожарна служба. Токму низ тој премин мора
да влезе и работникот со инвалидитет.
Денес повторно не може да помине. Ако се случи пожар или
некој колабира - и тие возила нема да можат да пристапат затоа што преминот е блокиран..
Правен
и етички контекст
Македонија е потписник на Конвенцијата за правата на лицата
со попреченост. Според член 9 – Пристапност до институциите, државите се обврзани да обезбедат:
- Пристапна физичка околина.
- Слободен, безбеден пристап до работни простори.
- Паркинг места за инвалиди што се блиску до влезот,
обележани, широки и без скали.
- Работодавачот има законска обврска да направи прилагодување за потребите на вработените со попреченост. Ова се вика и заштита од дискриминација на работното место.
Анализа:
Медиумска писменост во акција
Прашање
1:
Дали оваа приказна е „вредна за медиум“?
Да. Се работи за:
Прекршување на човекови права.
Потенцијална закана по јавното здравје и
безбедност.
Лош пример за управување во јавна
институција.
Прашање
2:
Како треба да
известува медиумот?
Етички: без
сензационализам, но со јасен опис на последиците.
Одговорно: со
проверка на сите страни - разговор со директорот, работникот, инспекцијата.
Информативно: со
објаснување што вели Конвенцијата и домашниот закон.
Вежба: Напиши наслов и
вовед за медиумска вест
Задача:
Напиши краток новинарски наслов и вовед од 2-3 реченици за оваа приказна.
Пример:
Наслов:
“Паркирањето на директорот ја блокира пристапноста
на инвалидизиран работник”
Вовед:
Во јавно претпријатие во Македонија,
директорот често го попречува пристапот на вработен со телесна
попреченост, паркирајќи го своето возило во премин наменет за итна помош.
Ваквото однесување не само што го загрозува здравјето и достоинството на
работникот, туку и ги крши одредбите на меѓународната Конвенција за правата на
лицата со попреченост.
Што
учиме од вакви случки?
Медиумите се моќен алат за разоткривање на неправда.
Новинарството треба да биде во служба на вистината и
правата на ранливите.
Не секоја неправда бара викање - понекогаш е потребна
гласна вистина кажана тивко, но точно.
НАСТАВНО
ЛИВЧЕ
Лекција
за медиумска писменост:
„Кога
паркингот станува пречка за човекови права“
Цели
на лекцијата:
Да се развие критичко размислување.
Да се разбере улогата на медиумите во заштита на човекови
права.
Да се научи одговорно и етичко информирање.
Вистинита
приказна - Прочитај внимателно:
Во едно јавно претпријатие, директорот често паркира во
преминот наменет за итна помош и пожарна служба.
Тој премин е пристап за вработен со телесна попреченост до
главниот влез.
Денес, по стоти
пат
не може да помине. Да се случи пожар или некому да му се слоши - ни возила за
итни случаи нема да можат да влезат.
Правен
и етички контекст:
Македонија е потписник на Конвенцијата за правата на лицата
со попреченост.
Според член 9:
Пристапност,
државите мора да обезбедат:
- - Пристапна
околина до јавни и работни простори.
- - Паркинг што е:
Блиску до влезот,
Обележан и широк,
Без пречки и скали.
- Работодавачите се законски обврзани да
овозможат разумно прилагодување.
Прашања
за размислување:
1. Дали оваа приказна е медиумски важна? Зошто?
2. Дали директорот го прекршува правото на вработениот? Како?
3. Какви се можните последици ако ова однесување продолжи?
Вежба:
Напиши медиумски наслов и вовед
Задача:
Замисли дека си новинар/ка. Напиши:
Наслов
на вестa:
Вовед:
Што
учиме од ова? (Заокружи го точното)
Медиумите треба да ги кријат ваквите приказни
а) Точно б) Неточно
Дискриминацијата кон лица со попреченост е дозволена на
работното место
а) Точно б) Неточно
Новинарството треба да биде етичко и информирано
а) Точно б)
Неточно
За дома/дискусија:
Размисли:
-
Дали си видел/а слична неправда во твојата
околина?
-
Како би реагирал/а ти - како новинар, граѓанин
или вработен?
Прашања за размислување:
1. Дали оваа приказна е медиумски важна? Зошто?
Да, оваа приказна е медиумски важна затоа што покажува прекршување на човекови права на лице со попреченост. Таа исто така укажува на закана по јавната безбедност и неодговорно управување во јавно претпријатие.
2. Дали директорот го прекршува правото на вработениот? Како?
Да, го прекршува правото на пристапност и еднакво учество во работниот процес.
Тој оневозможува слободен и безбеден пристап до работното место, што е спротивно на Конвенцијата и на домашните закони.
3. Какви се можните последици ако ова однесување продолжи?
Може да настане здравствена или безбедносна криза доколку итните служби не можат да пристапат. Може да се подигне тужба за дискриминација, а угледот на институцијата ќе биде нарушен.
Вежба: Напиши медиумски наслов и вовед
Наслов на вестa:
"Директорски автомобил ја блокира пристапноста на вработен со инвалидитет“
Вовед :
Во јавно претпријатие, директорот редовно го попречува пристапот на вработен со попреченост паркирајќи во премин наменет за итна помош и пожарна.
Ова го нарушува правото на пристапност, го загрозува здравјето и ја прекршува Конвенцијата за правата на лицата со попреченост.
Повторувањето на ваквата пракса отвора прашања за одговорност и институционална дискриминација.
Што учиме од ова? (Заокружено погоре во ливчето)
Неточно
Неточно
Точно
За дома/дискусија:
- Дали си видел/а слична неправда во твојата околина?
- Како би реагирал/а ти – како новинар, граѓанин или вработен?
Да, сум видел случај кога лице со инвалидска количка не можеше да влезе во банка поради скали и паркирани возила.
Како граѓанин би пријавил до надлежна инспекција и би го споделил проблемот преку медиум или социјални мрежи за да се подигне јавната свест.
ИНСПИРИРАНО ОД:
Според законот, преминот што го гледате треба секогаш да биде прооден. Кој автомобил го блокира и не е соодветно паркиран?
12 дена блокиран премин за брза помош, пожарна и инвалиди а од
20.06.2025 и за пешаци.
Media Literacy Lesson:
To develop critical thinking among students/citizens.
To understand the role of the media in protecting human rights.
To learn how to recognize injustice and report it responsibly and
ethically.
Introduction: A True Story
In a public enterprise, something happens every day that may seem
“ordinary” to some, but for one person-a worker with a physical disability-it
represents defeat and a violation of basic rights.
The director of the enterprise often parks in the passage intended for
emergency medical and fire service vehicles. This same passage is the only
access point for the worker with a disability.
Today again, the worker cannot pass. If a fire occurs or someone
collapses, emergency vehicles would also be unable to access the area because
the passage is blocked.
Legal and Ethical Context
Macedonia is a signatory to the Convention on the Rights of
Persons with Disabilities. According to Article 9 - Accessibility, states are
obligated to ensure:
An accessible physical environment
Free and safe access to
workplace
Parking spaces for persons with disabilities that are close to the
entrance, clearly marked, wide, and without stairs.
Employers are legally obligated to provide reasonable accommodation for
employees with disabilities (protection against workplace discrimination).
Analysis: Media Literacy in
Action
Question 1: Is this story
“newsworthy”?
Yes. It involves:
Violation of human rights.
A potential threat to public health and safety.
Poor management in a public institution.
Question 2: How should the media report it?
Ethically: without
sensationalism, but with a clear description of the consequences.
Responsibly: by verifying
all sides-interviewing the director, the worker, and inspectors.
Informatively: by explaining
what the Convention and national laws state.
Exercise: Write a Headline
and Lead for a News Story.
Task: Write a short news
headline and a 2-3 sentence introduction.
Example:
Headline: “Director’s
Parking Blocks Accessibility for Disabled Worker”
Lead: In a public enterprise in Macedonia, the director frequently
obstructs access for an employee with a physical disability by parking in a
passage designated for emergency vehicles. This behavior not only endangers the
worker’s health and dignity but also violates provisions of the Convention on
the Rights of Persons with Disabilities.
What Do We Learn from Such
Situations?
The media are a powerful tool for exposing injustice
Journalism should serve truth and the rights of vulnerable groups
Not every injustice requires shouting-sometimes a strong truth, stated
calmly and accurately, is enough.
WORKSHEET
Media Literacy Lesson:
“When Parking Becomes a Barrier to Human Rights”
Lesson Objectives:
To develop critical thinking.
To understand the role of media in protecting human rights.
To learn responsible and ethical reporting.
True Story - Read Carefully:
In a public enterprise, the director often parks in a passage intended
for emergency and fire services.
That passage is also the access route for an employee with a physical
disability to the main entrance.
Today, for the hundredth time, the employee cannot pass. If a fire
occurs or someone feels unwell, even emergency vehicles would not be able to
enter.
Legal and Ethical Context:
Macedonia is a signatory to the Convention on the Rights of Persons
with Disabilities.
According to Article 9: Accessibility, states must ensure:
Accessible environments for public and workspaces
Parking that is:
Close to the entrance.
Clearly marked and wide.
Free of obstacles and stairs.
Employers are legally required to provide reasonable accommodation.
Questions for Reflection:
Is this story important for the media? Why?
Is the director violating the employee’s rights? How?
What are the possible consequences if this behavior continues?
Exercise: Write a News Headline and Lead
Task:
Imagine you are a journalist. Write:
News headline:
Lead:
What Do We Learn? (Circle the correct answer)
The media should hide such stories.
a) True b) False
Discrimination against persons with disabilities is allowed in the
workplace.
a) True b) False
Journalism should be ethical and informed.
a) True b) False
Homework / Discussion:
Think about:
Have you seen a similar injustice in your environment?
How would you react-as a journalist, citizen, or employee?
Possible Answers (for students or training participants):
Reflection Questions:
1. Is this story media-relevant?
Why?
Yes, it is media-relevant because it shows a violation of human rights
of a person with a disability. It also highlights a threat to public safety and
irresponsible management in a public institution.
2. Is the director violating the
employee’s rights? How?
Yes. The director violates the right to accessibility and equal
participation in the workplace by preventing safe and free access, which is
contrary to the Convention and national laws.
3. What are the possible consequences if this behavior continues?
A health or safety crisis could occur if emergency services cannot
access the area. A discrimination lawsuit may be filed, and the institution’s
reputation could be damaged.
Exercise: Sample Answer
Headline:
“Director’s Car Blocks
Accessibility for Employee with Disability”
Lead:
In a public enterprise, the director regularly obstructs access for an
employee with a disability by parking in a passage designated for emergency and
fire services. This violates the right to accessibility, endangers safety, and
breaches the Convention on the Rights of Persons with Disabilities. The
repeated practice raises concerns about accountability and institutional
discrimination.
What Do We Learn?
False
True
Homework / Discussion – Sample
Answer:
Yes, I have seen a case where a person using a wheelchair could not
enter a bank due to stairs and parked vehicles.
As a citizen, I would report it to the relevant inspection authority
and share the issue through media or social networks to raise public awareness.
Comments
Post a Comment